
«برای من موضوع عکس، همیشه مهمتر و پیچیدهتر از خود عکس بوده است.»
دایان آربس
دایان آربس، یکی از اصیلترین و تأثیرگذارترین عکاسان آمریکایی قرن بیستم است، که به خاطر تصاویر سیاه و سفیدِ وهمآور خود، شهرت یافت و سبکی عمیقاً شخصی، از عکاسی پرتره را خلق کرد. آربس، حرفه خود را به عنوان یک عکاس مُد و تبلیغات، آغاز کرد و در نهایت با مجله Vogue همکاری کرد. کارنامه هنری او، با پرسشهای مداوم در مورد هویت، جنسیت، بدن و پیری مشخص شده است. عکسهای صمیمی، گاهی ناراحتکننده، اما ناب او از گروههای به حاشیه رانده شده مانند آدمهای کوتاهقامت، ترانسها و افرادی با هیکل و قامت نامتعارف، همراه با بازنمایی منحصربهفرد او از طیف گستردهای از سوژهها از جمله رقصندهها، نوازندگان کارناوال، برهنگیها، زوجهای مسن و خانوادههای طبقه متوسط، موجب به رسمیت شناخته شدن وی در زمان حیاتش شد.
عکس های پیشگام او در موزه هنر مدرن، در نمایشگاهی با عنوان «نمایش اسناد جدید» در سال 1967 در کنار عکاسان جوانی همچون لی فریدلندر و گری وینوگرند به نمایش گذاشته شد. دایان آربس یکی از نمادهای زنان ساختارشکنی است که از قراردادهای موجود در هنر و جامعه معاصر سرپیچی میکنند تا به دنبال اشتیاق خود باشند و دیدگاه منحصربهفرد خود را به جهان ارائه دهند.
دایان آربس، عکاس رادیکال
دایان آربس، در سال 1923 در نیویورک و در خانواده ای ثروتمند، کارآفرین و با استعداد متولد شد که صاحب یک شرکت موفق پوشاک خز به نام راسکس در فروشگاهی بزرگ در خیابان پنجم بودند. پدرش او را تشویق کرد که نقاش شود و او در دبیرستان هنر خواند. در سن 14 سالگی، او عاشق آلن آربس، برادرزاده 19 ساله یکی از شرکای تجاری پدرش شد و پس از فارغ التحصیلی با او ازدواج کرد. رابطه پیچیده او با آلن آربس تمام زندگی او را در هم آمیخت. از همان ابتدا، دایان و آلن هر دو مجذوب عکاسی بودند. این زوج، حمام آپارتمان خود در منهتن را به یک اتاق تاریک تبدیل کردند، پدر دایان نیز عکاسی تبلیغات شرکت مُدِ خود را به آنها داد. پس از جنگ جهانی دوم، این زوج به صورت حرفهای در زمینه مُد و تبلیغات با هم کار کردند. دایان، نقش مدیر هنری و خلاقیت را بر عهده گرفت، و آلن، عکاسی را انجام میداد. سختکوشی و همکاری این زوج به زودی نتیجه داد، زیرا آنها مأمور شدند برای مجلات مطرحِ مُد مانند Seventeen، Glamour و Vogue عکاسی کنند.
دایان که از محدودیتها و استرسهای کار مُد ناامید شده بود، در سال 1956 کسب و کار خانودگی را رها کرد تا خودش عکاسی کند. وی شروع به عکاسی با یک دوربین نیکون 35 میلیمتری کرد و بعداً آن را به فرمت متوسط تغییر داد. وی در خیابانهای نیویورک پرسه میزد و با سوژههایش تا حد زیادی، البته نه همیشه، تصادفی ملاقات میکرد. دایان که بسیار اهل ریسک بود، و اغلب روی لبه تیغ حرکت میکرد مجذوب نمادهای اجتماعی زندگی شهری و سوژههایی پول، موقعیت اجتماعی و آزادی جنسی شد. وی همیشه قدردان سوژههایی بود که به وی اجازه میدادند از آنها عکاسی کند؛ شور و شوق و هیجان وی برای عکاسی باعث میشد بتواند از افرادی که لباس مبدل زنانه میپوشیدند، کوتولهها، افرادی با ظاهری نامتعارف و مکانهای بیشمار دیگری که به راحتی اجازه عکاسی نمیدادند، عکاسی کند. هنگامی که او اجازه عکس گرفتن را به دست میآورد، ممکن بود ساعتها و حتی روزها را صرف عکاسی از محیط منحصر به فردی کند که تعداد بسیار کمی قبلاً تجربه کرده بودند.
در سال 1959، این زوج از هم جدا شدند، اما زندگی آنها همچنان به هم گره خورده بود. علیرغم دریافت کمکهای مالی قابل توجه مانند کمک هزینه تحصیلی بنیاد گوگنهایم و دستیابی به برخی از آثار هنری زیبا در جهان، آربس تلاش میکرد از طریق کارش، زندگی خود را تامین کند و کمبود پول یک نگرانی دائمی همیشگی برای وی بود. حتی پس از موفقیت بزرگ او در سال 1967، زمانی که موزه هنر مدرن (MOMA)، 32 مورد از عکسهای وی را برای نمایگاه «اسناد جدید» انتخاب کرد، باز هم آربس مجبور بود برای تامین هزینه زندگی خود به منابع درآمد دیگری فراتر از عکاسی و روزنامه نگاری تکیه کند.
در حوالی این زمان، دایان دچار استرس شخصی دیگری نیز شد: شریک عاطفیاش، ماروین اسرائیل که حدود ده سال با او در رابطه بود، به وی خیانت کرد. دایان همیشه جذب مردانی شده بود که نمی توانستند کاملاً خود را وقف او کنند، و البته خودش این دلبستگی را به عنوان چیزی که زندگی خلاقانه او را تغذیه میکند، توجیه می کرد. با این حال، در آن مرحله از زندگی، این خیانت، تبدیل به یک نقطه شکست مرگبار شد. دایان آربس که سرخورده بود و با افسردگی دست و پنجه نرم میکرد، در 26 ژوئیه 1971 در سن 48 سالگی، خودکشی کرد.
آثار دایان آربس را کجا می توان پیدا کرد؟
عکسهای آربس را میتوان در مجموعههای مؤسسات متعددی در سراسر جهان یافت و بهطور گسترده به نمایش گذاشته شده و مورد بررسی قرار گرفته است. یک سال پس از مرگ او، آثار او برای گنجاندن در بینال ونیز انتخاب شد، اولین باری بود که هر عکاسی چنین مورد تجلیل قرار گرفت.
در سال 2007، موزه هنر متروپولیتن آرشیو کامل این هنرمند را از املاک دایان آربس به دست آورد. این مجموعه شامل صدها عکس اولیه و منحصر به فرد از آربس است. اخیراً، در سال 2016، Met Breuer در آغاز میزبان یک نمایشگاه برجسته از آثار آربس بود که بر عکسهای اولیه هرگز دیده نشده از هفت سال اول زندگی او، از 1956 تا 1962 تمرکز داشت. این نمایشگاه به موزه سانفرانسیسکو رفت. هنر مدرن؛ مالبا، بوئنوس آیرس؛ و گالری هیوارد، لندن.
اکثر عکسهای این نمایشگاه بخشی از آرشیو دایان آربس موزه از دختران هنرمند، دون آربس و امی آربس بود.
در سال 2018، موزه هنر آمریکایی اسمیتسونیان دایان آربس را ارائه کرد: جعبه ای از ده عکس، نمایشگاهی منحصراً مجموعه ای از عکس ها از تنها نمونه کار تکمیل شده و فروخته شده توسط آربس که به صورت عمومی برگزار می شود.